Başlangıç / Bilgi Platformu / Ekoloji Nedir? Ekolojik Sistemin Temel Özellikleri Nelerdir?

Ekoloji Nedir? Ekolojik Sistemin Temel Özellikleri Nelerdir?

Ekoloji kavramı, canlılar ve cansız çevrenin bir araya gelmesiyle oluşturmaktadır. Canlıların hem kendi arasında, hemde cansız çevre ile olan ilişkisini inceleyen bilim dalı ekolojidir.

  • Alman Ernst Haeckel, 1869 (İlk defa kullanılıyor)

Bu canlı ve cansız çevrenin ilişkisi, evren içerisindeki doğada yaşanır. Canlı çevre, flora ve faunadan meydana gelir. Cansız çevre ise hava, su ve topraktan oluşur. Canlı çevre ve cansız çevrenin birbirleriyle ilişkisi vardır. Bu sistemin devam ettiği sisteme ekosistem, ekolojik sistem denir.

Ekosistemler birbirinden izole değildir. Doğal süreci bozulmadığı sürece, doğadaki ekosistem bozulmadan bir denge içerisinde süre gidiyordu. İnsan eli değdikten sonra yerleşmelerle birlikte, ekosistemlere yönelik doğrudan ya da dolaylı olarak müdahaleler olmaya başladı.

Endüstri Devriminden bugüne kadar bu doğal sistem çok fazla zarar gördü, dengesi bozuldu. Bu durum, ekolojik dengesinin bozulması olarak adlandırılır. Hava kirliliği, küresel ısınma, hayvan nesillerinin tükenmesi gibi pek çok sorun meydana geldi. Temel sorun, doğanın dengesinin bozulmasıdır.

Doğal çeşitlilik azalmaya başladıkça, hava gibi kolay ulaşılabilen doğal ögelerle; insan yaşamı ve kalitesi bozuldu. Canlı varlıklarının neslinin devamı için bu dengenin korunması oldukça önemlidir. Dünyanın oluşumu sırasında, dünyanın bir doğası vardı. Daha sonra canlı yaşamına müsait oldu ve canlılar dünyada türedi. İnsan Dünyaya bağımlıdır ve enerji kaynağımız Güneştir. Güneşin enerjisini dünyaya çeviren,  üreten bitkilerdir. Yani üreticilerdir. Güneşe muhtaç bitkilerle beslenen otçullar da bitkilere muhtaçtır. Etçiller ise otçullara muhtaçtır. İnsan, hem etçil hem otçuldur dolayısıyla Güneşe ve bitkilere muhtacızdır. Biz doğanın dengesini ve periyotlarını, var olmak için korumalıyız.

Ekoloji ve Şehir Planlama dersinde; Şehir Planlama, doğaya müdahale eden bir faktör olarak karşımıza çıkıyor. Kent ile doğa arasında bir dengesizlik söz konusudur. Kent suya, toprağa, havaya, flora ve faunayla; kısacası biyolojik çeşitlilikle bağlantılıdır. Peki neler yapılabilir daha iyi olabilmesi için?

Kent, doğa içerisinde vücut buluyor ve oluşumu-varoluşu boyunca; doğaya ve içerisindeki ekosisteme zarar veriyor.

Ekolojinin 6 Temel Bileşeni

  1. İnorganik bileşikler(O2, azot, su gibi)–>madde döngüsüne girenler
  2. Organik bileşikler(protein, karbonhidrat)–>eko. min abiyotik-biyotik arasında köprü görevinde
  3. Fiziksel çevre faktörleri(iklimsel, hava, su, toprağın durumuna ilişkin)
  4. Üreticiler(ototrof)
  5. Bitki ve böcek yiyenler
  6. Ayrıştırıcılar–>ayrıştırıp yeme görevinde

Ekoloji ve Şehir Planlama Ders Notu

Ekosistemin Temel Özellikleri

  1. Ekolojik döngü açık bir sistemdir
  2. Bütün ekosistemde bir madde ve enerji akışı vardır. Bu yüzden ekosistemler asla birbirlerinden yalıtılmış değillerdir. Birbiri ile ilişki halindedir.
  3. Denge Halindedir.

Nüfusun bir taşıma kapasitesi vardır. Bu dengeyi sağlıyor. İlk kırılma noktası, doğanın verdiğiyle yetinmeyip tarım ile Neolitik dönemde başlamıştır. Tarıma geçiş, sanayiye geçişle bu olay iyice artmıştır, insan nüfusu ise çoğalmaya devam etmiştir. Sanayileşme ile benzin, kömür tüketiminde artış gözlenmiştir. Doğal alan kayıpları yaşanmaya başlamıştır. Kimyasal atıklar sanayileşme ile doğaya bırakılmaya başlanmıştır. Nüfus artış hızı çok, talep ise artmıştır. Gelişmiş ülkeler ile kentleşme kendisini göstermiştir.

Kentleşme, nüfusun coğrafyalar üzerinde yığılmasına yol açmıştır. Bu noktalarda doğadan beklenenler artış gösteriyor, doğal olarak atıklar artıyor. Bu nedenle doğal kaynaklar da azalmaya başlıyor, kaynakların niteliği düşüyor. Örneğin; su kirliliği, hava kirliliği gibi pek çok sorun ortaya çıkıyor. Doğanın dengesi bozuluyor, sanayileşme ve kentleşmeyle şehir ve bölge planlama ortaya çıkıyor.

About ŞBP Bilgi

Şehir ve Bölge Planlama Bilgi Platformu; Şehir ve Bölge Planlamasına dair içerikler sunan, geniş kapsamlı bir bilgi platformudur. Bölümü yeni kazanan ve öğrenimine devam eden öğrenciler düşünülerek hazırlanmıştır. Bunun yanı sıra, makalelerle ve bölüme dair bilgi veren paylaşımlarla desteklenmiştir. Sizlerde katkıda bulunmak isterseniz, bizlerle iletişime geçerek büyük bir platform olmamıza destek olabilirsiniz. ŞBP Bilgi Platformu ailesine katılmak için lütfen bizimle iletişime geçiniz.

Check Also

Kentsel Çevre Algısı

Kentsel Çevre Algısının Oluşmasındaki Etkenler Nelerdir?

Kentsel Çevre Algısı konusunda ve Sosyal Teori ve Mekan Dersi kapsamında hazırlanan bu araştırma raporu; dersi …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir